Pusat Pembangunan Pondok Berhad

Pondok Studies Development Centre

SISTEM PENGAJIAN DAN PEMBELAJARAN

Posted by epondok di Mei 8, 2008


  

 

Sistem pengajian yang digunakan oleh Pondok Sungai Durian adalah gabungan dari dua sistem pendidikan , iaitu sistem pondok yang  menumpukan kepada pengajian kitab-kitab  muktabar dan sistem persekolahan yang menggunakan sukatan pelajaran yang ditetapkan oleh Yayasan Islam Kelantan (YIK) dan beberapa tambahan mata pelajaran oleh pihak Madrasah.

Pada peringkat awalnya Pondok Sungai Durian telah mempunyai satu sukatan pelajaran yang khusus. Penetapan mata pelajaran pada peringkat ini banyak mengikut model mata pelajaran yang  diajar di pondok-pondok di Nusantara atau halaqat pengajian di Masjid al-Haram dan Masjid al-Madinah. Boleh dikatakan bentuk pengajian yang dilaksanakan di Timur Tengah, India dan Pakistan.

 

    4.1    PERINGKAT-PERINGKAT PENDIDIKAN

 

Pondok Sungai Durian menawarkan tiga peringkat pengajian. Tempoh pengajian bagi setiap peringkat berbeza mengikut tahap dan kelas atau tingkatan pelajar. Peringkat peralihan dikhususkan kepada pelajar baru yang lemah dalam pelajaran atau tidak mempunyai asas pengajian agama atau bahasa Arab sebelum dimasukkan ke tingkatan satu. Pengajian pada peringkat ini mengambil masa selama setahun.

 

Manakala peringkat menengah rendah pula ialah selama tiga  tahun iaitu bagi pelajar tingkatan satu hingga tingkatan tiga, sementara bagi peringkat menengah atas ialah selama tiga tahun yang terdiri daripada pelajar tingkatan empat hingga enam. Ianya dapat dibahagikan kepada tiga peringkat pengajian seperti berikut:  

 

 

Bil

Peringkat

Tingkatan

Tempoh Belajar

1

Peralihan

Peralihan

1 tahun

2

Menengah Rendah

1, 2 & 3

3 tahun

3

Menengah Atas

4, 5  & 6

3 tahun

 

4.2      SISTEM PENDIDIKAN

 

Sistem pengajian dibahagikan kepada dua :

 

a.  Sistem Secara Tradisional (cara lama)

 

Sistem pengajian dalam bentuk ini amat diambil berat oleh pihak pentadbir, kerana bagi  mereka sistem ini amat berkesan untuk melahirkan generasi pelapis yang berwibawa. Demi untuk memastikan para pelajar boleh menguasai pengajian itu, sistem ini mengambil kira beberapa faktor utama seperti:

 

Pertama: Teks pengajian mereka didedahkan dengan mempelajari kitab-kitab silam sama ada yang dihasilkan oleh Ulama’   di Nusantara atau Ulama’ dari Timur Tengah.

 

Kedua:  Dari segi masa para pelajar diberi pengisian yang padat dan penggunaan masa amat terhad.

 

Ketiga :  Begitu juga segala aktiviti- aktiviti mereka diawasi dan dipantau dari semasa ke semasa.

 

 

Pembelajaran secara tradisional ada cara:

 

Pertama:Mempelajari kitab-kitab silam, dengan cara kitab-kitab itu dibaca dari      awal hingga akhirnya. Cara ini dibuat pada setiap mata pelajaran. Setiap kali berkhirnya sesebuah kitab Tuan Guru akan membaca doa dan memberi ijazah (kebenaran) kepada murid-murid sebagi perakuan terhadap ilmu yang dipelajari.

                                                            

Kedua

 

: Setiap pelajar dibebankan supaya menghafal setiap matan-matan dan mesti memperdengarkan kepada guru masing-masing .

 

Sistem pengajian cara lama di Madrasah Muhammadiah Pondok Sungai Durian menitikberatkan pelajaran bahasa Arab dan agama tanpa memberi penekanan kepada akademik kecuali sedikit sahaja. Oleh itu peluang pekerjaan pelajar-pelajarnya adalah sempit, hanya tertumpu kepada kepada jurusan keagamaan semata-mata.

 

Masa belajar lebih lama iaitu tujuh tahun tanpa memberi penekanan kepada  mata pelajaran akademik kecuali bagi pelajar yang menduduki peperiksaan SMU sahaja.Oleh itu peluang untuk menyambung pelajaran  ke pusat-pusat pengajian tinggi amat terbatas. Setakat ini mereka yang tamat pengajian hanya dapat meneruskan pengajian di kolej-kolej swasta, selepas itu dapat menyembung pengajian  ke Mesir.Pengajian cara lama itu diajar selain dari waktu belajar dalam bilik darjah, ianya diajar di masjid. Pengajian dalam bentuk ini ialah 80% diajar di masjid, manakala 20% lagi diajar di bilik darjah.

 

                                i.            Masa dan Cara Belajar

 

Pengajian mengikut sistem pondok biasanya diadakan selepas solat lima waktu. Sistem  ini berlangsung setiap hari dalam seminggu dan ianya mempunyai jadualnya yang tersendiri sebagainama sistem persekolahan, tetapi ianya lebih berbentuk umum kerana pengajian ini diadakan di dalam masjid.

 

Cara pengajian aliran ini ialah murid-murid akan membentuk halaqat (bentuk bulatan) mengikut pelajaran yang diajar dengan bimbingan seoranag guru, atau pun murid-murid akan mengikut pengajian secara umum dengan seorang guru yang mengajar berpandukan kitab-kitab tertentu.  

 

                              ii.            Sukatan Pelajaran

 

Sukatan pengajian pondok disediakan oleh pihak pentadbir. Sukatan pelajaran dalam sistem ini lebih mengutamakan kitab-kitab Ulama’ mu’tabar atau kitab klasik, sama ada dalam bahasa Melayu jawi atau bahasa Arab. Pengajian bentuk ini didedahkan kepada pelajar-pelajar, penduduk tetap Pondok (warga tua) dan untuk jemaah masjid atau dikenali sebagai pengajian awam.

 

Untuk lebih jelas lagi disertakan jadual pengajian pondok serta kitab-kitab yang digunakan:

 

Jadual Hari Sabtu

 

 

Masa

Mata Pelajaran

Kitab

Kuliah Subuh

Tafsir

Safwah al-Tafasir

Fiqh

Iqna’

Selepas Subuh

Sirah Nabi

al-Barzanji & Madarij al-Su’ud

Selepas Asar

Nahu

al-Kufrawi

Fiqh

Sullam al-Mubtadi

Kuliah Maghrib

Fiqh

Matla’in al-Badrain

Selepas Isya’

Hadith

Mukhtasar al-Bukhari

Sirah al-Nabawiyyah

Sirah Ibn Hisyam

 

 

Jadual Hari Ahad

 

 

Masa

Mata Pelajaran

Kitab

Kuliah Subuh

Tafsir

Safwah al-Tafasir

Fiqh

Iqna’

Selepas Zohor

al-Quran / Tajwid

 

Selepas Asar

Nahu

al-Kufrawi

Fiqh

Kifayah al-Mubtadi

Kuliah Maghrib

Akhlak

al-Yawakit wa al-Jawahir

Selepas Isya’

Latihan pidato dan khutbah

Jadual Hari Isnin

 

 

Masa

Mata Pelajaran

Kitab

Kuliah Subuh

Tafsir

Safwah al-Tafasir

Selepas Zohor

al-Quran /Tajwid

 

Selepas Asar

Nahu

al-Makudi

Fiqh Solat

Munyah al-Musalli

Kuliah Maghrib

Fiqh

Bughyah al-Tullab

Selepas Isya’

Hadith

Mukhtasar al-Bukhari

Sirah al-Nabawiyyah

Sirah Ibn Hisyam

         

 

          Jadual Hari Selasa

 

 

Masa

Mata Pelajaran

Kitab

Kuliah Subuh

Tafsir

Tafsir al-Nasafi

Fiqh

Iqna’

Selepas Zohor

al-Quran /Tajwid

 

Selepas Asar

Nahu

Mukhtasar Jiddan

Fiqh

Masail al-Mubtadi

Kuliah Maghrib

Tasuhid (Akidah)

Aqidah al-Najin

Selepas Isya’

Hadith

Sunan Abu Daud

Tafsir

Tafsir al-Baidhawi

Tasawwuf

Ihya’ Ulum al-Din

Fiqh

Mahalli

 

Jadual Hari Rabu

 

 

Masa

Mata Pelajaran

Kitab

Kuliah Subuh

Tafsir

Tafsir al-Nasafi

Fiqh

Iqna’

Selepas Zohor

al-Quran /Tajwid

 

Selepas Asar

Nahu

Mukhtasar Jiddan

Fiqh

Safinah al-Naja

Kuliah Maghrib

Tasuhid (Akidah)

al-Durru al-Thamin

Selepas Isya’

Hadith

Sunan Abu Daud

Tafsir

Tafsir al-Baidhawi

Tasawwuf

Ihya’ Ulum al-Din

Fiqh

Mahalli

 

 

Jadual Hari Khamis

 

 

Masa

Mata Pelajaran

Kitab

Kuliah Subuh

Tafsir

Tafsir al-Nasafi

Fiqh

Iqna’

 

Jadual Hari Jumaat

 

 

Masa

Mata Pelajaran

Kitab

Kuliah Subuh

Tafsir

Terjemahan al-Quran A.Hasan

Tasawwuf

Terjemahan al-Hikam

Kuliah Jumaat

Tafsir

Pimpinan al-Rahman

Kuliah Mahgrib

Tafsir

Anwar Baidhawi

Pimpinan al-Rahman

Hadith

Riyadh al-Solihin

Selepas Isya’

Fiqh

Sabila al-Muhtadi

Tasawwuf

Sairu al-Salikin

 

 

b.         Sistem Pengajian Secara Moden

 

Pengajian secara kelas, bermula dari kelas peralihan (al-Intiqaliyyah) setahun, kemudian tiga tahun kelas I’dadiyyah, tiga tahun peringkat Thanawiyyah dan empat tahun peringkat ‘Aliyyah,pengajian tersebut mengambil masa selama sebelas tahun dunia.Kini pengajian itu diselaraskan mengikut sistem  sekolah Agama Rakyat di bawah  seliaan YIK. Di mana tahun pengajian bermula dari tahun peralihan dan berakhir pada tahun ke tujuh iaitu pada tingkatan enam.

 

 

 

                                i.            Masa dan Cara Belajar

 

Sesi persekolahan di Pondok Sungai Durian berjalan selama lima hari dalam seminggu, bermula dari ahad hingga hari khamis. Setiap hari kelas akan bermula pada pukul 8.00 pagi hingga pukul 1.00 tengahari, dalam tempoh masa tersebut sebanyak 9 mata pelajaran diajar, setiap mata pelajaran mengambil masa selama 40 minit kecuali mata pelajaran pertama yang hanya 30 minit.Semua pengajaran diadakan di ruang-ruang bilik darjah.    

 

Pada keseluruhannya, mata pelajaran mata pelajaran yang  diajar di sekolah boleh dibahagikan kepada tiga katagori umum:

 

a.       Bahagian Bahasa Arab

b.      Bahagian Agama

c.       Bahagian Am

 

Sembilan mata pelajaran diajar mengikut mata pelajaran yang telah disediakan bagi peringkat-peringkat tertentu.

 

                              ii.            Mata Pelajaran Yang Diajar

 Intiqaliyyah / Peralihan

 

 

 

Bil

 

1

Al-Quan  / Tajwid

2

Ayat

3

Hadith

4

Tauhid

5

Fekah

6

Akhlak

7

Asas Jawi

8

Asas Bahasa Arab

9

Asas Nahu dan Saraf

10

Imla’

11

Sejarah Islam

 

Ibtidaiyyah / Menengah Rendah

 

 

 

Bil

Ting Satu

Ting Dua

Ting tiga

1

al-Quran / Tajwid

al-Quran / Tajwid

al-Quran / Tajwid

2

Tafsir

Tafsir

Tafsir

3

Hadith

Hadith

Hadith

4

Tauhid

Tauhid

Tauhid

5

Fekah

Fekah

Fekah

6

Akhlak

Akhlak

Akhlak

7

Qawaid Arabiyyah

Qawaid Arabiyyah

Qawaid Arabiyyah

8

Imla’

Imla’

Imla’

9

Muthala’ah

Muthala’ah

Muthala’ah

10

Bahasa Arab Komunikasi

Bahasa Arab Komunikasi

Bahasa Arab Komunikasi

11

Tarikh Islam

Tarikh Islam

Tarikh Islam

12

 

 

Tarihk Tasyri’

 

Thanawiyyah /Menengah Atas

 

 

 

Bil

Ting. Empat

Ting. Lima

Ting. Enam

1

al-Quran / Tajwid

al-Quran / Tajwid

al-Quran / Tajwid

2

Tafsir

Tafsir

Tafsir

3

Hadith

Hadith

Hadith

4

Tauhid

Tauhid

Tauhid

5

Fekah

Fekah

Fekah

6

Akhlak

Akhlak

Akhlak

7

Nahu

Nahu

Nahu

8

Saraf

Saraf

Saraf

9

Balaghah

Balaghah

Balaghah

10

Muthala’ah

Muthala’ah

Muthala’ah

11

Sejarah Islam

Bahasa Arab Komunikasi

Tarikh Islam

12

Tarikh Adab

Tarikh Islam

Tarikh Tasyri’

13

al-Nusus

Tarikh Tasyri’

Usul Fiqh

14

Bahasa Melayu

Faraidh

Qawai’d Fiqhiyyah

15

Bahasa Inggeris

 

Mustalah Hadith

16

 

 

Balaghah

 

About these ads

Tinggalkan Jawapan

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Tukar )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Tukar )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Tukar )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Tukar )

Connecting to %s

 
Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 15,500 other followers

%d bloggers like this: